Jak sprawdzić certyfikat fumigacji palet ISPM 15 w imporcie do UE?
Coraz więcej firm importuje towary na paletach z drewna. Jedna pomyłka w oznaczeniach potrafi zatrzymać cały łańcuch dostaw na granicy. W praktyce problemem bywa nie tyle brak dokumentu, co niezgodne lub fałszywe oznaczenie ISPM 15.
W tym poradniku pokazuję, jak szybko i skutecznie sprawdzić certyfikat fumigacji i znak IPPC. Dowiesz się, jak czytać oznaczenia, gdzie potwierdzić uprawnienia wykonawcy i co zrobić, gdy znaków brakuje.
Jak sprawdzić certyfikat fumigacji zgodny z ISPM 15?
Najpierw zweryfikuj znak IPPC na paletach, potem porównaj dane z dokumentem od dostawcy i rejestrem uprawnień wykonawcy.
W imporcie do Unii Europejskiej podstawowym dowodem zgodności opakowań drewnianych jest trwały znak IPPC zgodny z ISPM 15. Osobny „certyfikat fumigacji” bywa dokumentem handlowym, który ułatwia audyt, ale nie zastępuje znaku na drewnie. Poproś dostawcę o zdjęcia oznaczeń z dwóch boków każdej partii palet przed załadunkiem. Sprawdź, czy format kodu jest poprawny, a symbol jest czytelny i trwały. Zweryfikuj numer podmiotu w rejestrze krajowej organizacji ochrony roślin w kraju, którego kod widnieje w oznaczeniu. Porównaj metodę obróbki z deklaracją na dokumencie. W dokumentach wysyłkowych dodaj zapis, że całe opakowanie drewniane spełnia ISPM 15.
Jak odczytać oznaczenie IPPC na palecie i co ono znaczy?
Znak IPPC mówi, gdzie i jak przeprowadzono obróbkę drewna oraz kto miał do tego uprawnienia.
Typowy znak zawiera:
symbol IPPC „kłos”,
dwuliterowy kod kraju zgodny z ISO, w którym wykonano obróbkę,
numer podmiotu nadany przez krajową organizację ochrony roślin,
kod metody obróbki, najczęściej „HT” lub „DH”. „MB” może występować w krajach, gdzie jest dozwolony.
Znak musi być trwały, czytelny i nieusuwalny. Nie stosuje się koloru czerwonego ani pomarańczowego. Na paletach znak powinien być wybity na dwóch przeciwnych bokach, zwykle na klockach nośnych. Dodatkowe dopiski handlowe nie mogą zmieniać treści znaku.
Jak rozpoznać fałszywy certyfikat fumigacji?
Fałszywka często „nie spina się” z oznaczeniem na drewnie albo z rejestrem uprawnień.
Zwróć uwagę na:
brak lub nieczytelny znak IPPC na drewnie, przy jednoczesnym „certyfikacie” w PDF,
niepoprawny format kodu kraju lub numeru podmiotu,
rozbieżność kraju w znaku IPPC z miejscem zabiegu w dokumencie,
kod metody niezgodny z ISPM 15, np. fantazyjne skróty albo „HB”,
deklarację obróbki bromkiem metylu wykonaną przez podmiot z UE,
parametry bez sensu, np. temperatura bez czasu albo bez wskazania, że dotyczy rdzenia,
skany bez podpisu i bez danych identyfikujących partię,
identyczny numer dokumentu użyty dla różnych wysyłek.
Pamiętaj, sam dokument bez znaków IPPC na drewnie nie potwierdza zgodności.
Które elementy świadectwa fumigacji warto zweryfikować?
Spójrz na każdy detal i porównaj z oznaczeniami na paletach.
W szczególności sprawdź:
dane wykonawcy zabiegu i jego numer uprawnień nadany przez krajową organizację ochrony roślin,
metodę i parametry procesu, np. HT: min. 56°C w rdzeniu przez 30 minut. DH: parametry ogrzewania dielektrycznego,
datę i miejsce obróbki oraz kod kraju w znaku IPPC,
liczbę i rodzaj opakowań drewnianych objętych zabiegiem,
identyfikację partii, np. numery palet, partii produkcyjnej, kontenera, zlecenia,
deklarację, że opakowania oznakowano zgodnie z ISPM 15,
podpis osoby upoważnionej wraz z pieczęcią wykonawcy.
Jak rozpoznać metodę obróbki: HT, MB czy inna?
Metoda jest zaszyfrowana w kodzie znaku IPPC i opisana w dokumencie.
HT to obróbka cieplna. Wymaga osiągnięcia w rdzeniu drewna co najmniej 56°C przez 30 minut. To najczęściej stosowana metoda w UE.
DH to ogrzewanie dielektryczne. Również dopuszczone w ISPM 15.
MB oznacza fumigację bromkiem metylu. W Unii Europejskiej ta substancja nie jest stosowana do opakowań drewnianych. Palety z kodem MB mogą jednak pochodzić z krajów trzecich, gdzie metoda jest dopuszczona.
Dodatkowe oznaczenia jak „KD” (suszenie komorowe) czy „DB” (okorowanie) mogą pojawiać się w opisie, ale nie zastępują HT ani DH. „DB” nie jest już wymagane w znaku.
Gdzie sprawdzić, czy firma ma uprawnienia do fumigacji?
Uprawnienia weryfikuje się w rejestrze krajowej organizacji ochrony roślin państwa, którego kod widnieje w znaku.
Każdy kraj ma własny rejestr podmiotów upoważnionych do obróbki i znakowania opakowań drewnianych. W Polsce jest to Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa. W innych państwach rolę tę pełnią odpowiednie krajowe organizacje ochrony roślin. Numer z oznaczenia IPPC powinien być przypisany do konkretnego podmiotu i lokalizacji. W przypadku wątpliwości skontaktuj się z właściwą organizacją lub sprawdź wykaz kontaktów krajowych opublikowany przez Sekretariat IPPC.
Co robić, gdy brak świadectwa lub oznaczeń na palecie?
Bez znaku IPPC opakowanie drewniane nie spełnia ISPM 15 i grozi zatrzymaniem ładunku.
Najbezpieczniejsze działania:
przed wysyłką żądaj wymiany opakowań na zgodne z ISPM 15 lub przepakowania na palety bezdrewniane,
poproś o zdjęcia znaków IPPC z dwóch stron każdej partii przed załadunkiem,
jeśli towar jest już w drodze, ustal z przewoźnikiem i agencją celną opcje przeładunku na palety zgodne z ISPM 15 w porcie wejścia lub utylizacji opakowań niezgodnych,
nie akceptuj „nabijania pieczątek” po fakcie. Znak może nanieść tylko uprawniony podmiot po wykonaniu właściwego zabiegu.
W wyjątkowych sytuacjach możliwa jest obróbka zgodnie z ISPM 15 w kraju docelowym przez uprawniony podmiot i ponowne oznakowanie. Decyzję podejmuje właściwa inspekcja fitosanitarna.
Jak udokumentować odbiór palet, by uniknąć zatrzymań?
Prosty zestaw dowodów porządkuje kontrolę i przyspiesza odprawę.
Zastosuj praktyki dokumentacyjne:
zbieraj zdjęcia znaków IPPC z dwóch boków palet przed wysyłką i po dostawie,
wprowadź „deklarację zgodności opakowań drewnianych” od dostawcy dla każdej partii,
zapisuj w systemie numery kontenera, partie i identyfikatory palet widoczne na zdjęciach,
przeprowadzaj losowe kontrole przy rozładunku i zapisuj wyniki w protokole odbioru,
trzymaj w jednym miejscu dokument od wykonawcy zabiegu, specyfikację paczkowania, list przewozowy oraz korespondencję z dostawcą,
uwzględniaj w umowach obowiązek zgodności ISPM 15 oraz odpowiedzialność za niedopatrzenia.
Dbałość o znak IPPC i spójne dokumenty minimalizuje ryzyko przestojów. To dyscyplina, która szybko się zwraca, bo chroni dostawy i reputację. Warto zbudować prostą checklistę i szkolić zespół, aby każdy wiedział, na co patrzeć.
Zadbaj o zgodność opakowań z ISPM 15 już dziś, wdroż checklistę weryfikacji i zaplanuj audyt swoich dostawców.
Chcesz uniknąć zatrzymania ładunku na granicy? Dowiedz się, jak krok po kroku odczytać znak IPPC i zweryfikować numer uprawnień oraz metodę obróbki (np. HT — 56°C/30 min) na paletach przed załadunkiem: https://agrosystem.kalisz.pl/szkolenia/certyfikat-fumigacji.
